Đối với người Nhật, Việt Nam đã trở thành một đất nước khá gần gũi.
Phở, gỏi cuốn, áo dài và những con đường đông nghịt xe máy. Việt Nam giờ đây là một điểm đến du lịch quen thuộc, và người Nhật cũng ngày càng có nhiều cơ hội gặp gỡ người Việt đang sinh sống tại Nhật Bản.
Nhìn vào nhãn quần áo, dòng chữ “Made in Vietnam” cũng chẳng còn gì lạ.
Thế nhưng, nếu ai đó hỏi: “Bạn thực sự biết gì về Việt Nam?”, nhiều người lại bất ngờ thấy khó trả lời.
Ấn tượng mạnh nhất có lẽ vẫn là ẩm thực.
Ở Nhật Bản, phở và gỏi cuốn là hai món Việt Nam được biết đến rộng rãi.
Nhiều người cũng có ấn tượng rằng ẩm thực Việt Nam thường dùng nhiều rau thơm, và bánh mì Việt Nam ngày càng trở nên quen thuộc hơn.
Một số người còn nghĩ ngay đến cà phê Việt Nam.
Cách kết hợp cà phê đậm với sữa đặc có lẽ chưa phổ biến bằng phở, nhưng đã trở thành một trong những hương vị đặc trưng mà người Nhật liên tưởng đến Việt Nam.
Ẩm thực là một trong những cách chính để người Nhật làm quen với Việt Nam.
Một biểu tượng khác là áo dài.
Trong các chương trình du lịch hay hình ảnh về Việt Nam ở Nhật, người ta thường thấy phụ nữ mặc áo dài trắng hoặc những bộ áo dài có màu sắc rực rỡ.
Có những phụ nữ Nhật nghĩ rằng: “Nếu đến Việt Nam, mình muốn thử mặc áo dài một lần.”
Nhìn trên bản đồ, Việt Nam khá dễ nhận ra vì có hình dáng dài và hẹp theo trục Bắc – Nam.
Nhiều người Nhật biết tên Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Nhưng nếu hỏi: “Thành phố nào là thủ đô?”, có người sẽ phải ngập ngừng một chút.
Thủ đô là Hà Nội, nhưng Thành phố Hồ Chí Minh cũng nổi tiếng đến mức hai cái tên đôi khi bị lẫn lộn trong trí nhớ.
Biết cả hai cái tên, nhưng vẫn có thể không chắc đâu mới là thủ đô.
Cảm giác nửa quen nửa lạ ấy phần nào thể hiện cách người Nhật biết đến Việt Nam.
Việt Nam cũng không còn là một điểm đến du lịch quá xa lạ.
Nghe ai đó nói rằng họ vừa đi Việt Nam về, hay nhìn thấy ảnh du lịch Việt Nam trên mạng xã hội, giờ đây đã trở thành chuyện khá bình thường.
Một trong những hình ảnh mạnh nhất về các thành phố Việt Nam vẫn là xe máy.
Khi thấy những con đường kín đặc xe máy, nhiều người Nhật có lẽ sẽ nghĩ: “Rốt cuộc phải sang đường thế nào đây?”
Quán ăn đường phố, chợ, những đêm rực ánh đèn lồng và chiếc nón lá cũng là những hình ảnh quen thuộc.
Những cánh đồng lúa và cuộc sống dọc sông Mekong lại tạo nên một ấn tượng khác: một đất nước gắn liền với nghề trồng lúa và cuộc sống bên sông nước.
Trong số những cảnh quan thiên nhiên, Vịnh Hạ Long đặc biệt dễ để lại ấn tượng.
Những khối núi đá vôi nhô lên giữa mặt biển có thể khiến người Nhật liên tưởng đến một bức tranh thủy mặc.
Ngay cả khi không nhớ ngay tên “Vịnh Hạ Long”, có người chỉ cần nhìn ảnh cũng sẽ nghĩ: “À, nơi đó ở Việt Nam.”
Đồng thời, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cũng cho thấy một Việt Nam rất hiện đại.
Các tòa nhà cao tầng và trung tâm thương mại nằm ngay cạnh những con đường đông xe máy, chợ và hàng quán.
Cái cũ và cái mới cùng tồn tại và chuyển động.
Từ Nhật Bản nhìn sang, Việt Nam có thể tạo cảm giác là một đất nước đang thay đổi rất nhanh.
Và ở Nhật Bản ngày nay, Việt Nam không còn chỉ là một đất nước xuất hiện trên màn hình hay một nơi để đi du lịch.
Người Việt làm việc trong các nhà máy, nông nghiệp, xây dựng, nhà hàng và nhiều lĩnh vực khác. Người Nhật cũng có thể quen biết người Việt tại nơi làm việc, trường học hoặc trong khu dân cư của mình.
Việt Nam không còn chỉ là một đất nước Đông Nam Á xa xôi, mà ngày càng trở thành quê hương của những người Việt mà người Nhật gặp gỡ trong cuộc sống hằng ngày.
Tuy nhiên, điểm xuất phát khi nghĩ về Việt Nam lại có thể rất khác nhau tùy theo thế hệ.
Một số người Nhật lớn tuổi vẫn nhớ Việt và Đức, cặp song sinh dính liền từng được truyền thông Nhật Bản đưa tin rất nhiều.
Với những người khác, Việt Nam trước hết được biết đến qua Chiến tranh Việt Nam, các bộ phim Mỹ, hình ảnh rừng rậm, binh lính và chiến tranh.
Ngược lại, người trẻ hơn có thể nghĩ đến phở, bánh mì, du lịch hay những con phố đầy đèn lồng trước khi nghĩ đến chiến tranh.
Hình ảnh đầu tiên hiện lên trong đầu khi nhắc đến Việt Nam có thể khác nhau đáng kể tùy theo thế hệ.
Và dù Việt Nam đã trở nên gần gũi như vậy, vẫn còn một khoảng trống khá thú vị.
Đó là những người Việt Nam nổi tiếng.
Tất nhiên, Hồ Chí Minh là cái tên được biết đến rộng rãi.
Những người hâm mộ bóng đá có thể còn nhớ Lê Công Vinh, người từng thi đấu cho Consadole Sapporo vào năm 2013.
Anh là một ngôi sao lớn của đội tuyển Việt Nam, và sau đó cũng có những cầu thủ Việt Nam khác như Nguyễn Công Phượng sang thi đấu tại J.League.
Tuy vậy, nếu yêu cầu người Nhật kể tên một diễn viên, ca sĩ hay ngôi sao nổi tiếng hiện nay của Việt Nam, nhiều người có lẽ sẽ gặp khó khăn.
Đất nước và con người Việt Nam đã trở nên quen thuộc hơn rất nhiều, nhưng các ngôi sao Việt Nam vẫn chưa được biết đến rộng rãi tại Nhật Bản.
Thế nhưng, tiếng Việt lại vẫn xa lạ một cách đáng ngạc nhiên.
Người Nhật ngày càng có nhiều cơ hội gặp người Việt trong cuộc sống hằng ngày, nhưng nếu hỏi: “Xin chào trong tiếng Việt nói thế nào?”, không nhiều người có thể trả lời ngay.
Gặp người Việt trong cuộc sống hằng ngày.
Ăn món Việt.
Đi du lịch Việt Nam.
Thế nhưng, tiếng Việt vẫn còn rất xa lạ.
Việt Nam không còn là một đất nước mà người Nhật chỉ nhìn từ xa. Nhưng so với tốc độ mà Việt Nam đã trở nên gần gũi, vẫn còn rất nhiều điều về đất nước này mà người Nhật chưa biết.
